Biogram (Wikipedia)
Martin Maletius (ur. 9 stycznia 1634 w Białej, niem. Bialla, obecnie Biała Piska; zm. 13 stycznia 1711 w Królewcu) z rodziny Maletiusów był pruskim teologiem i pastorem polskiego kościoła przy Steindamm w Królewcu.
Pochodzenie i młodość
Martin Maletius był synem pastora z Białej Hieronima (III) Maletiusa (1589–1662) i jego żony Sary Drigalski (1590–?). Był też prawnukiem Hieronima (I) Maletiusa. Naukę rozpoczął w szkole w Białej, a od 1643 roku uczył się w szkole w królewieckim Kneiphofie. W tym czasie mieszkał u rektora Neufelda, ponieważ jego rodzina nadal żyła w Białej. Szkołę ukończył w 1648 roku i 22 czerwca tego roku został zwolniony „do akademii”. Już dwa dni później zapisał się na uniwersytet w Królewcu, by studiować teologię i filozofię.
Lata do 1682 roku
Pierwsze zatrudnienie Martin Maletius otrzymał prawdopodobnie 19 czerwca 1660 roku, kiedy został konrektorem szkoły w Ełku (Lyck). Pracował tam przez dwa następne lata. Gdy w 1662 roku zmarł jego ojciec, 11 lipca tego roku ełcki archiprezbiter Karenke wprowadził go na stanowisko następcy ojca w Białej. Ordynacja odbyła się już 17 czerwca 1662 roku w królewieckim kościele zamkowym (Residenzkirche), której dokonał elektorski kaznodzieja dworski Christian Dreier.
Od 1664 roku, a jeszcze w 1695, wymieniany jest jako współwłaściciel majątku Regelnitzen, który od 1544 roku należał do rodziny. W czasie urzędowania w Białej ożenił się 18 października 1665 roku z Dorotheą von Pelkofski (1648–1707), córką elektorskiego sędziego ziemskiego w starostwie oleckim (Oletzko) Johanna von Pelkofskiego. Gdy w 1674 roku zmarł pastor kościoła w Klausen, dzisiejszych Klusach w gminie wiejskiej Orzysz, Albert Konopka, a parafia osierociała, o to stanowisko starał się także Martin Maletius. Został przyjęty, a 4 grudnia 1674 roku wprowadził go na urząd ełcki archiprezbiter Thilo.
Jako pastor w Królewcu
Po śmierci pastora George’a Skrodzkiego w 1682 roku zwolniło się stanowisko pastora w polskim kościele przy Steindamm w Królewcu. Maletius zgłosił się chyba bardzo szybko, bo już 27 kwietnia został wprowadzony na urząd. W czasie pracy w Królewcu musiał zmagać się z kilkoma trudnościami. Na przykład w 1686 roku z żołnierzami zakwaterowanymi w mieście, którzy zakłócali kazania, tłukli szyby, a cmentarza używali nie tylko do karania przepędzaniem przez szpaler, ale też lekceważyli spokój zmarłych. Maletius próbował położyć temu kres listem do przełożonych i powołaniem się na ustawę wydaną w 1666 roku. Wraz z jego śmiercią 13 stycznia 1711 roku zakończyła się też jego służba pastora.
Potomkowie
Miał pięciu synów i sześć córek, z których dwóch synów i trzy córki zmarło przed nim. Jeden z synów, noszący zasłużone w rodzinie imię Hieronim (1667–1700), obrał drogę duchowną i od 1692 roku aż do śmierci był diakonem w Piszu (Johannisburg). Inny, Johann, był sędzią, pisarzem miejskim i burmistrzem Pisza.
Źródła
Akta w Tajnym Archiwum Państwowym Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego w Berlinie-Dahlem: XX EM HA 103d 921. (Tam także dalsze akta na ten temat)
Fritz Gause: Die Geschichte der Stadt Königsberg in Preußen. Kolonia i Wiedeń (Böhlau Verlag) 1972.
Friedwald Moeller: Altpreußisches evangelisches Pfarrerbuch von der Reformation bis zur Vertreibung im Jahre 1945, t. 1. Hamburg 1964.
Kurt Tiesler: Verzeichnis von Lebensläufen aus der Zeit von 1579 bis 1724 aus 507 Königsberger Leichenpredigten. Lipsk 1927.
Tekst: polskie tłumaczenie artykułu „Martin Maletius”, niemieckojęzyczna Wikipedia, licencja CC BY-SA 4.0, wersja z 22 kwietnia 2024.